memoir class

[textile]

จากหน้า LaTeX คืออะไร ได้อธิบายภาพรวมๆ ของระบบ LaTeX เอาไว้แล้ว จะยกภาพประกอบมาอีกครั้งเพื่อทวนความทรงจำ

ผมเปรียบเทียบไว้ในหน้านั้น ว่า TeX เป็นเครื่องยนตร์ LaTeX เป็นเครื่องบังคับเช่นพวงมาลัย document class คือรถยนตร์ที่ประกอบขึ้นจากเครื่องบังคับต่างๆ และ package คือออฟชั่นที่เราสามารถเพิ่มเข้าไปในรถคันนั้นได้

document class article, report, book ที่มากับ LaTeX นั้นใช้งานได้ดี แต่ข้อจำกัดของมันคือ

• document class มาตรฐานพวกนี้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อให้ใช้ได้เอนกประสงค์ เอกสารที่ได้ก็ดูไม่น่าเกลียด แต่ก็ไม่เหมาะเจาะเปีะๆ กับวัตถุประสงค์ที่เราอาจต้องการมากมาย

• ลักษณะต่างๆ ของเอกสาร ถูกกำหนดมาอย่างตายตัว และก็เปลี่ยนได้ยาก รูปด้านล่างแสดงให้ดูหน้าตาเอกสารที่สร้างขึ้นด้วย document class book ถ้าเกิดวันนึงคุณอยากให้ชื่อ chapter มันใหญ่ขึ้นหน่อย สิ่งที่จะพบก็คือ มันทำได้ แต่ยากเย็นจนไม่สนุก เพราะต้อง redefine คำสั่งที่ระบุไว้ในไฟล์ class

นอกจากนั้น เวลาผมใช้ document class มาตรฐานเช่น report ผมพบว่าต้องเรียก package เพิ่มเติมมากมายทุกครั้ง เ่ช่น

• geometry สำหรับ จัด layout หน้ากระดาษ
• fancyhdr สำหรับสร้าง header/footer อย่างที่ต้องการ
• tocloft สำหรับแก้ไขหน้าตาของ สารบัญ

• ccaption สำหรับแก้ไขหน้าตาของคำกำกับรูปภาพและตาราง

แทบจะทุกเอกสาร ผมจะต้องเรียก package พวกนี้ จนกลายเป็นความชาชินไป

และแล้วก็มี memoir class

memoir เป็นชื่อของ document class ที่พัฒนาขึ้นโดย Peter Wilson ถ้าเปรียบเทียบกันแล้ว document class มาตรฐานก็เป็นเหมือนรถยนตร์ที่มีสีเดียว ใช้ดี แต่ไม่มีออฟชั่นอะไรมากเกินความจำเป็น มีสีเดียว แบบเดียว อยากได้อะไรเพิ่มก็ไปหาออฟชั่นมาติดเพิ่มเอง ในขณะที่ memoir เป็นรถอเนกประสงค์ มีออฟชั่นติดมาให้จากโรงงานเพียบ จะเลือกเอาอันไหนไม่เอาอันไหนก็ง่าย สั่งเปลี่ยนสี เปลี่ยนเบาะหนังได้ง่ายๆ ไม่ยุ่งยาก

โอเค ผมว่าไอ้การเปรียบเทียบ LaTeX กับรถนี่มันชักจะยุ่งกันไปใหญ่แล้ว _‘’ เอาเป็นว่า ข้อดีของ memoir class หลักๆ ก็มีดังนี้

• customizability ข้อนี้สำคัญมากเลย memoir เป็น class ที่สร้างขึ้นเพื่อให้ผู้ใช้สามารถปรับเปลี่ยนอะไรได้ตามใจง่ายๆ คุณลักษณะทุกอย่างของเอกสาร เช่น ขนาด font ของ subsection, ระยะห่างระหว่างรูปภาพกับคำประกอบภาพ, หรือ font ที่ใช้สำหรับเลขหน้า ถูกกำหนดขึ้นด้วยตัวแปร แทนที่จะมีค่าตายตัว หมายความว่าเราสามารถเปลี่ยนแปลกหน้าตาของเอกสารได้ โดยกำหนดค่าตัวแปรใหม่เท่านั้นเอง เช่น

\captiontitlefont{\normalfont\small}


คือการกำหนดให้คำว่า Figure หรือ Table ในคำประกอบภาพ ใช้ font หลักของเอกสาร แต่ลดขนาดเป็น \small จะทำแบบนี้กับ document class มาตรฐาน ยุ่งยากมาก

หรือจากตัวอย่างที่พูดถึงข้างบน ถ้าอยากให้ชื่อ chapter ใช้ font ตัวธรรมดา (ไม่หนา) แต่ใหญ่หน่อย ก็ทำได้โดยใช้คำสั่ง

\renewcommand{\chaptitlefont}{\normalfont\Huge}


• ออฟชั่นต่างๆ ที่มีอยู่มาก ทำให้สะดวก ไม่ต้องเรียก package ต่างๆ มาใช้หลายอันนัก เช่น 4 package ที่ยกตัวอย่างข้างบน ไม่จำเป็นจะต้องเรียกเลย เพราะ memoir มีความสามาถนั้นอยู่ในตัวแล้ว

ทุกวันนนี้ ผมใช้ memoir class เตรียมเอกสารแทบจะทุกอย่างที่ใช้ส่วนตัว (รายงาน, thesis) จะใช้ standard class อยู่บ้างเวลาที่ต้องส่งไฟล์ไปให้คนอื่นเท่านั้น (เช่นเวลาส่ง paper ไปตีพิมพ์)

คู่มือดีมากๆ

คู่มือการใช้ของ memoir class เขียนไว้ได้ดีมากๆ และแบ่งเป็นสองส่วนใหญ่ๆ ส่วนที่สองอธิบายวิธีการใช้งาน memoir อย่างละเอียด มีตัวอย่างดีๆ หลายอัน ส่วนส่วนแรกนั้นนาย Peter Wilson พูดถึงการ design หนังสือ ที่ดี และ typography ที่ดี สำหรับคนที่สนใจด้านนี้แล้ว จะต้องตะลึงเพราะเขียนไว้ได้ดีมากๆ หลายๆ คนบอกว่าพิมพ์ขายเป็นหนังสือได้เลยเชียว